Om wat contrast te bieden met het eerdere ploeteren door de modder lag er deze ochtend een prachtweg voor me klaar. In de kloof die naar de andere kant van de bergrug leidde, hadden de Chinezen recent een gloeiglimmende weg neergelegd. Het voelde raar om weer eens op de zijkanten van m’n banden te rijden, maar goed: ik heb voor de hele band betaald, dus ik zal de hele band gebruiken ook. Bijkomend voordeel: de weg stond nog niet op de navigatieapps en was volledig verlaten. Ik vloog eroverheen alsof het mijn persoonlijke circuit was.

Wat ik alleen even was vergeten, is dat de aanleg misschien in Chinese handen lag, maar het onderhoud duidelijk niet. Na tien minuten enthousiast draaiwerk hing ik vrolijk in een bocht toen het asfalt abrupt overging in een niet-opgeruimde aardverschuiving. Snel de motor oprichten en vooral niet te hard remmen. Oei. Dat ging maar net goed. Weer zo’n vriendelijke herinnering dat je in dit deel van de wereld geen seconde moet verslappen.

Ik had die dag geen eindbestemming, maar wel een missie. Ergens hier in de bergen van Kirgizië zou namelijk een grootdeels verlaten dorp uit de Sovjet tijd moeten staan. Ooit was hier de grootste uranium mijn van de wereld en dus werd er in de jaren vijftig een volledig dorp uit de grond gestampt waar twintigduizend man woonde. Aangezien we na de val van de Sovjet-Unie (een tijdje) allemaal vrienden waren nam de noodzaak voor uranium af. Voor die reden woont hier nu nog maar zo’n 10% van de bevolking. Dat suggereert vervallen gebouwen, grimmige flats en een algehele post-apocalyptische sfeertje. Je begrijpt: dan heb je me.

Om er te komen moest ik nog zo’n veertig kilometer onverhard rijden. Na mijn eerdere schrikmoment zat ik er alleen niet lekker in. Veel zand, veel stof, weinig vertrouwen. Een paar keer hield ik de glimmende kant nog maar net boven. Dat rommelde zo een tijdje door tot ik in de verte een busje mijn kant op zag komen rijden. Nou is dat opzich weinig speciaal, maar naarmate we dichter bij elkaar kwamen viel me één ding op: de kentekenplaat was geel! We schoten elkaar voorbij en ineens herkende ik het busje. Zij herkenden mij ook, want we kwamen beiden luid toeterend een paar meter verder tot stilstand.

Puur toevallig stonden daar Erwin en Nelleke, één van de twee stellen met wie ik maanden eerder die bijzondere avond in de woestijn van Kazachstan heb gedeeld en een Russische raket richting de sterren heb zien stijgen. We waren oprecht blij elkaar te zien en hebben een tijd langs de weg staan bijpraten. Zij waren sinds onze vorige ontmoeting in essentie de tegenovergestelde richting op gegaan en waren na een rondje Kirgizië nu onderweg naar de Pamir. Omdat hun tijd er bijna op zat hier gaven ze mij een boek met offroad routes in het land, welke bekend is onder reizigers maar duur en lastig te vinden. Dat boek zou me later nog een paar absurde mooie ritten opleveren.

Voor we onze tegenovergestelde wegen vervolgden gaven ze me een tip over het dorpje. Kennelijk was er weinig over van het voormalige dorp, een deel was gesloopt en een deel onder leiding van een niet nader te noemen Oosterse grootmacht opgeknapt. Toch hadden ze een waardevolle ontdekking gedaan; als je na het dorp de weg nog verder omhoog zou volgen richting de voormalige mijn stond daar een oude fabriek die de moeite waard zou zijn.

Ze hadden gelijk. Ik ben in ondergrondse bunkercomplexen geweest in Frankrijk en verlaten villa’s in Kroatië, maar dit was van een totaal ander niveau. Ik laat de foto’s voor zich spreken, maar het had een effect wat geen enkel museum ooit zou kunnen hebben. De fabriek was blijkbaar in 1988 gesloten, want de laatste roosters en urenvellen van dat jaar lagen nog op de grond. Net als de gasmaskers trouwens, wat niet geheel verrassend is gezien het stralingsniveau hier ruim tien keer boven de toegestane norm zit.

Nadat mijn longen voldoende verzadigd waren met stof, asbest en radioactief materiaal, besloot ik een kampeerplek te zoeken. Door de onverwachte reünie en de fabriek voelde ik me weer helemaal in m’n nopjes. Al zingend in m’n helm reed ik dezelfde weg terug. Grappig genoeg voelde het nu als een makkelijke route. Pure stabiliteit, geen twijfel, gewoon gas geven.

Offroad rijden haalt, in ieder geval bij mij, iets fundamenteels naar boven over mijn staat van zijn op dat moment. Wat er op de achtergrond speelt komt ineens prominent naar voren. Uiteindelijk is de sleutel om niet te veel in je hoofd te zitten, nadenken is vallen. Of zoals B.B. King, waar ik op dat moment naar luisterde, het stelt:

You better not look down
If you want to keep on flying
Put the hammer down
Keep it full speed ahead

Mijn missie was volbracht en halverwege de namiddag vond ik het mooi geweest. Op iOverlander spotte ik een meertje in de buurt en ik zette koers naar een vlak stuk aan het water om te kamperen. Ik was aanvankelijk licht teleurgesteld toen er al een complete familie bleek te zitten, maar zoals wel vaker bleek dat een veel te negatieve eerste reactie. Binnen een minuut werd ik uitgenodigd om aan te schuiven bij de picknick.

Wonderlijk genoeg hebben we ons echt kapot gelachen, ondanks dat we vrijwel niks van elkaars taal spraken. Het waren ongelooflijk lieve mensen en zodra ze in de smiezen kregen dat de cola mij wel smaakte kreeg ik twee anderhalveliter flessen in m’n handen geduwd. Ik probeerde uit te leggen dat ik die helemaal niet kwijt kon, maar zelfs al had ik de taal gesproken had ik geen schijn van kans gehad om te weigeren. Een volle shoppertas aan eten kwam mijn kant op, want de picknick zat er voor hen bijna op. Eerst gebeurde er echter nog iets bijzonders: de Oomin.

Mij werd gebaard om plaats te nemen in een zojuist gevormde cirkel en de handen vast te houden van een tante die ik net had ontmoet en haar dochter. Oma, als oudste vrouw van het gezelschap, zong een zegen. Daarna volgde een serie bewegingen en gebaren die ik naar m’n beste vermogen probeerde na te doen. Als je het goed doet, eindig je met je handen als een kommetje voor je gezicht. Een dagelijks dankritueel voor veel Kirgiziërs, voor zover ik het begreep.

Die nacht sliep ik alleen aan het meer. Na een lange tijd in de bergen was er nu voor het eerst weer hout beschikbaar voor een vuurtje. Dat was maar goed ook, want het pompje van m’n benzinebrander had het drukverschil op hoogte blijkbaar niet overleefd. Niet dat ik honger had trouwens, ik had nog zeker een kilo aan samsa’s weg te werken.